दिवा/निळजे (सुधीर गुजर): वाढते शहरीकरण, प्रदूषण आणि पर्यावरणीय असमतोलाच्या पार्श्वभूमीवर वृक्षसंवर्धनाचे महत्त्व अधोरेखित करणारा एक स्तुत्य उपक्रम रोटरी क्लब दिवाच्या वतीने रविवारी, २७ सप्टेंबर २०२६ रोजी राबविण्यात आला. निळजे परिसरातील कोळेगाव-घेसर रोडवरील संकल्पसर्वोदय शैक्षणिक संकुलातील सर्वोदय विद्यालयाच्या प्रांगणात आयोजित करण्यात आलेल्या या वृक्षारोपण मोहिमेत तब्बल ४५ रोपांची लागवड करण्यात आली.पर्यावरण संवर्धनाबरोबरच विद्यार्थ्यांमध्ये निसर्गाबद्दल आस्था, जबाबदारी आणि संवेदनशीलता निर्माण व्हावी, हा या उपक्रमामागील प्रमुख उद्देश होता. शाळेच्या परिसरातच वृक्षारोपण केल्याने विद्यार्थ्यांना झाडांचे महत्त्व प्रत्यक्ष अनुभवातून समजावे आणि भविष्यात त्यांच्यामध्ये पर्यावरणपूरक जीवनशैलीची जडणघडण व्हावी, या दृष्टीने या उपक्रमाकडे पाहिले जात आहे.पर्यावरण संवर्धनाचा संदेशआजच्या काळात वाढते प्रदूषण, झपाट्याने होणारे शहरीकरण आणि कमी होत चाललेली हिरवाई ही गंभीर पर्यावरणीय आव्हाने बनली आहेत. अशा परिस्थितीत केवळ वृक्षारोपण करून थांबणे नव्हे, तर लावलेल्या रोपांचे संगोपन आणि संवर्धन करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. या पार्श्वभूमीवर रोटरी क्लब दिवाने शालेय परिसराची निवड करून विद्यार्थ्यांना पर्यावरण संवर्धनाच्या प्रक्रियेत सहभागी करून घेण्याचा प्रयत्न केला.या मोहिमेदरम्यान उपस्थित मान्यवरांनी स्वतःच्या हाताने रोपांची लागवड केली. त्यामुळे हा उपक्रम केवळ औपचारिक वृक्षारोपण कार्यक्रम न राहता सामाजिक बांधिलकी आणि पर्यावरणीय जबाबदारीचा संदेश देणारा उपक्रम ठरला.
रोटरी क्लबच्या पदाधिकाऱ्यांसह मान्यवरांची उपस्थितीया वृक्षारोपण उपक्रमासाठी रोटरी क्लब दिवाचे विद्यमान अध्यक्ष गणेश टावरे, माजी अध्यक्ष किशोर पाटील आणि प्रकल्पाचे प्रमुख गजानन पाटील सर विशेषत्वाने उपस्थित होते.तसेच सामाजिक कार्यात सक्रिय सहभाग नोंदवत स्वप्नील गायकर सर, साईनाथ म्हात्रे सर, डॉ. पराग जोशी, शुभम म्हात्रे आणि सक्षम पाटील यांनीही कार्यक्रमाला उपस्थिती लावली. उपस्थित मान्यवरांनी वृक्षारोपणात प्रत्यक्ष सहभाग घेत पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश दिला.४५ रोपांमधून हिरवाईचा नवा संकल्पसर्वोदय विद्यालयाच्या प्रांगणात लावण्यात आलेली ४५ रोपे भविष्यात मोठी होऊन शालेय परिसराची हिरवाई वाढवतील, विद्यार्थ्यांना सावली देतील आणि परिसरातील पर्यावरणीय गुणवत्ता सुधारण्यास हातभार लावतील, असा विश्वास यावेळी व्यक्त करण्यात आला.शाळेच्या परिसरात वृक्षांची संख्या वाढल्याने विद्यार्थ्यांना स्वच्छ, प्रसन्न आणि हिरवाईने नटलेल्या वातावरणात शिक्षण घेण्यास मदत होऊ शकते. त्याचबरोबर लहान वयातच विद्यार्थ्यांना वृक्षांचे महत्त्व समजल्यास पर्यावरण संवर्धनाची भावना पुढील पिढीत अधिक दृढ होण्यास मदत होईल.‘रोप लावा आणि त्याचे संगोपन करा’ हा संदेशवृक्षारोपणाच्या उपक्रमाचे खरे यश लावलेल्या रोपांच्या भविष्यातील संगोपनावर अवलंबून असते. त्यामुळे वृक्षारोपणासोबतच नियमित पाणी देणे, रोपांचे संरक्षण करणे आणि त्यांची वाढ सुनिश्चित करणे याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.
शालेय परिसरात झालेल्या या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना वृक्षसंवर्धनाची प्रत्यक्ष जबाबदारी समजून घेण्याची संधी मिळणार आहे.रोटरी क्लब दिवाच्या माध्यमातून राबविण्यात आलेल्या या उपक्रमामुळे सामाजिक संस्थांनी पर्यावरण संवर्धनासाठी पुढाकार घेण्याची गरज पुन्हा अधोरेखित झाली आहे. समाजातील विविध घटकांनी अशा उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतल्यास स्थानिक पातळीवर हरित क्षेत्र वाढविण्यास हातभार लागू शकतो.शाळा आणि सामाजिक संस्थांच्या सहभागातून पर्यावरण संवर्धनाला बळपर्यावरण संवर्धन ही केवळ सरकारी यंत्रणांची जबाबदारी नसून नागरिक, शैक्षणिक संस्था, सामाजिक संस्था आणि विविध स्वयंसेवी संघटनांचीही सामूहिक जबाबदारी आहे. शाळा आणि सामाजिक संस्थांनी एकत्रितपणे राबविलेल्या अशा उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांना सामाजिक सहभागाची आणि पर्यावरणीय जबाबदारीची शिकवण मिळते.रोटरी क्लब दिवाच्या या वृक्षारोपण मोहिमेने ‘आज एक रोप, उद्या हिरवे भविष्य’ या संकल्पनेला प्रत्यक्ष कृतीची जोड दिली. सर्वोदय विद्यालयाच्या परिसरात लावण्यात आलेली ४५ रोपे भविष्यात मोठी झाल्यानंतर या उपक्रमाची आठवण करून देणारी हिरवीगार निशाणी ठरतील, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली.रोटरी क्लब दिवाच्या या पर्यावरणपूरक उपक्रमाचे परिसरातील नागरिक, शालेय प्रशासन आणि उपस्थित मान्यवरांकडून कौतुक करण्यात आले.
